Hoe word je een gespecialiseerde generalist?

Afgelopen vrijdag luisterde ik naar een teleseminar – in interviewvorm – van Zin, Zaak & Winst. Op een aantal momenten zat ik letterlijk op mijn stoel te draaien, wat voor mij een teken is dat ik mij aangesproken voelde. Bij één van die momenten werd er gesproken over (veelal onbewuste) gedachten of aannames die je hebt en waarmee je jezelf belemmert. Een gevolg daarvan kan zijn dat je geen richting kiest.

Mijn vorige blog ging over generalisten, specialisten en de gespecialiseerde generalist (of gegeneraliseerde specialist). De specialist wordt meer allrounder door – zonder overigens zijn of haar expertise te hoeven loslaten – meer naar buiten te treden en andere werkvelden te betreden. Voor de meeste ondernemers is dit zelfs een must, omdat je meer tijd kwijt bent aan het ondernemer zijn dan aan het uitoefenen van je vakgebied. Generalisten die zich zich – al dan niet gedwongen door de (arbeids)markt – willen specialiseren, hebben het lastiger. Focussen betekent keuzes maken, en hoe meer je allrounder bent, hoe meer je hebt om uit te kiezen.

Veel mensen vinden het moeilijk om hardop te zeggen waar ze nu echt heel goed in zijn. Er kan een belemmerende overtuiging achter zitten, bijvoorbeeld dat je nergens echt heel goed in bent. Dat maakt het lastig om de keuze te maken om te focussen en je in die richting verder te specialiseren. Maar ook om dit aan anderen te verkopen. Hoeveel generalisten herkennen de angst dat zij door de mand zullen vallen wanneer er over een specifiek onderwerp wordt doorgevraagd?

Keuzes maken en focussen raken je gevoel van veiligheid en zekerheid. Door A te kiezen, zeg je ‘nee’ of ‘nu even niet’ tegen B t/m Z. Je weet niet of A de beste keuze is of wat er zou gebeuren als je een andere keuze had gemaakt.  Kiezen is dus wegstappen van de veiligheid, van de huidige situatie die je kent en waar je je vertrouwd mee voelt. Of je dat nu angst, onzekerheid, twijfel, onrust of een ander gevoel noemt, het is een gevoel dat je ervan kan weerhouden om ‘in het diepe te stappen’.

Een van de opmerkingen uit het teleseminar die mij raakten was dat wij vaak denken dat angst groter wordt als we ernaar kijken, maar volgens Brigitte van Tuijl is het tegendeel waar. Op het moment dat je je eigen angst onder ogen ziet, voelt het op dat moment wel heel fysiek, maar als je het onder ogen ziet en er niet van wegloopt, krijg je vanzelf meer lucht.

Dat geldt ook voor belangrijke keuzes maken en richting kiezen. Je open stellen voor je angsten gaat samen met het openstellen voor je verlangens. Je wilt van A naar B, bijvoorbeeld, van werk zoeken naar werk hebben, van weinig klanten naar veel klanten, of van kleine opdrachten naar grote opdrachten. Hoe goed je ook weet dat je niet van A naar B zult gaan wanneer je op de oude, bekende weg doorgaat, het is heel lastig om de veiligheid van de oude situatie te verlaten voor de onzekerheid van het nieuwe.

Terug naar de zich specialiserende generalist. Een valkuil voor de generalist of allrounder is dat je je brede kwaliteiten, kennis en ervaring gaat benoemen: je blijft dan of heel vaag, of je raakt niet uitgepraat. In beide gevallen ben je niet herkenbaar. Moet je dan om je meer in de richting van specialist te ontwikkelen, delen van jezelf onderdrukken of amputeren? Dat is volgens mij ook niet waar het om gaat. Wat dan wel?

Mijn idee is dat er twee vragen van belang zijn om herkenbaar te zijn en daarbij dicht bij jezelf te blijven: waar word je blij van en is daar vraag naar op de (arbeids)markt? Hoe onderzoek je dat?

  1. Ga een tijdje op ieder moment bij jezelf na bij welke activiteiten je in de flow raakt. Ook generalisten kunnen na een tijdje bij zichzelf herkennen dat er dingen zijn waarbij ze tijd en ruimte vergeten. Noteer die, want hierop kan je je keuze gaan baseren.
  2. Vraag aan mensen die jou goed kennen, waar zij jou heel goed in vinden. Op welk vlak ben jij specialist in hun ogen? Gaan je ogen glinsteren als je dat hoort? In dat geval zit je op de goede weg.
  3. Bestudeer de markt en bepaal op basis daarvan je niche: Maak tijd vrij om te onderzoeken waar op dit moment veel vraag naar is en kijk wat meeste aansluit bij datgene waarvan je in de flow raakt en waar je ogen van gaan glinsteren. Maak je vervolgens je keuze (voor wie dit nog niet zo makkelijk vindt: laat het mij weten).

Welke vragen roept dit nog bij jou op? Wat kan je hierop aanvullen? Laat in de commentaarbox hieronder je commentaar achter.

0 reacties op “Hoe word je een gespecialiseerde generalist?

  1. D.J.P.B.W. Dohmen zegt:

    Beste Sigrid,

    Hartelijk dank voor deze prikkelende stellingen.
    Zelf ben ik van mening dat authentieke gegeneraliseerde specialisten goed in staat zijn naar hun eigen angst te kijken.

    Op het moment dat ze hun ontwikkelpunten onderkennen en daarop gaan acteren ontstaat groei naar niveau waar niemand meer aan kan tippen.
    Inhoudelijk zijn ze op hoofdlijnen goed aangesloten bij de materie.

    Communicatief weten ze waarop gelet moet worden om goede aansluiting te vinden met hun gesprekspartners.
    Als ze authentiek zijn zullen ze hun minder sterke punten ook benoemen en bespreekbaar maken.

    Op deze wijze ontstaat een continu proces van verbetering.
    Dit zal de op macht acterende generalisten in de toekomst outclassen!

    Bestuurlijk zal dat het einde betekenen van de vriendjespolitiek en het ons-kent-ons.
    Echte kwaliteit komt vanzelf bovendrijven.

    Vriendelijke groet,

    Didier Dohmen
    InControl Management Services

  2. Janny van Zuijlen zegt:

    Een goed verhaal maar niet al te makkelijk in de praktijk te brengen. Je hebt iemand nodig met wie je kunt sparren of die jou de spiegel voor houdt en je dilemma’s verheldert. Anders blijf je toch vaak in hetzelfde denk-kringetje ronddraaien. Heb jij een toegankelijke methode om anderen hierin te coachen?

  3. Nelleke Reyneveld zegt:

    Een gespecialiseerde generalist vind ik wat beter klinken…
    Vanuit een opleiding ben je vaak specialist en dan neem ik even mijn PABO achtergrond als voorbeeld. Veel mensen gaan na de PABO in het Bao aan de slag en blijven hier gedurende langere tijd als specialist werken.
    In de afgelopen jaren heb ik echter gewerkt in Bao, LOM, MLK, SBO, VMBO-ZMOK en psychiatrisch praktijkonderwijs, waardoor ik niet meer specialistisch te noemen ben.Daarbij ben ik inmiddels ruim drie jaar werkzaam als beleidsmedewerker opleidingen in de GGZ. De rode draad in mijn werk is leren en ik zie mezelf als een gespecialiseerde generalist omdat ik met diverse doelgroepen heb gewerkt, maar wel steeds op het educatieve vlak.

  4. Wies Groeneveld zegt:

    Door bijscholing heb ik mij van specialist tot generalist ontwikkeld. Vandaag de dag wordt veel meer naar specialisten gevraagd dan naar generalisten. Dat zou betekenen dat ik delen van mijzelf zou moeten ‘amputeren’. Mijn angst voor ‘amputatie’ van delen van mijn persoonlijkheid zit erg diep, want daarmee zou ik kwaliteiten miskennen die wellicht niet in de huidige arbeidsmarkt gevraagd worden. Meer concreet: kwaliteiten meer beschouwend en nuances en verbindingen zoeken versus kwaliteiten om in een gespecialiseerde en daardoor gefragmenteerde arbeidsmarkt te opereren. Om misschien enigszins gechargeerd voor te stellen: ik voel mij als persoon meer dan een ‘gespecialiseerd radertje’. De vraag die ik wil opwerpen is: moet ik mij opnieuw bijscholen (of wellicht zelfs omscholen) om nog kansen te krijgen? Om mij nogmaals om te scholen in een richting die op dit moment veel gevraagd wordt, daar heb ik mijn twijfels over, want wie garandeert mij wanneer ik met die omscholing klaar ben, dat ik dan wel aan de bak kom? Kortom: ik ben er huiverig voor om mijzelf te verliezen als ik achter alle nukken en grillen die zich in een snel tempo afwisselen, moet gaan aanhollen om überhaupt nog kansen te krijgen.

    Jij geeft overigens wel goede tips Sigrid: een zelfonderzoek waarmee je in kaart krijgt waarvan je in een ‘flow’ raakt en dat vervolgens proberen te relateren aan de vraag (niche), dat ga ik zeker uitproberen!

  5. Wendy van der Meer zegt:

    Een helder en herkenbaar verhaal, Sigrid! Het is inderdaad spannend om bepaalde keuzes te maken en je te presenteren op één wijze, terwijl je eigenlijk ook nog wel andere competenties hebt. Is dat de juiste wijze? Dat ontdek je door het te doen.

    Wat het voor mij extra lastig maakt is het feit dat een specialist altijd meer kennis op een bepaald gebied heeft dan ik. Bijvoorbeeld: ik spreek een aantal talen en ik heb plezier in het gebruik maken van die kennis. Dat zou dan iets zijn waar ik me op kan focussen. Maar ik ben geen specialist! Een specialist heeft altijd meer kennis van talen dan ik. Ik heb het gevoel (de angst?) dat als ik mij ga focussen op het spreken van talen, ik het toch zal afleggen tegen de specialisten op dit gebied.

    Mijn meerwaarde zit ‘m in mijn beleving juist in het feit dat ik een behoorlijke kennis van talen combineer met een aantal andere competenties. Ik heb het gevoel dat het generalist zijn en dus meerdere competenties combineren mijn sterkste punt is. Ik ben bang dit kwijt te raken, als ik mij ga focussen op enkele competenties, waarbij er altijd mensen zullen zijn die op dat gebied meer kennis en ervaring zullen hebben dan ik.

    Hartelijke groet,
    Wendy

  6. Sigrid van der Laan Loopbaan- & Teamontwikkeling zegt:

    Bedankt voor de mooie reacties.

    Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen mensen die vanuit een specifieke opleiding of ervaring zijn gestart en daarvandaan hun kennis en ervaring zijn gaan uitbreiden – de gegeneraliseerde specialist – en degenen die vanuit een breed georiënteerde opleiding of diversiteit in ervaringen stap voor stap meer focus gaan aanbrengen – de gespecialiseerde generalist.

    Ik merk dat er ‘angst’ bestaat jezelf te verliezen als je je gaat focussen op waar de arbeidsmarkt behoefte aan heeft. De vraag is echter of je delen van jezelf moet ‘wegdenken’ om te voldoen aan de vraag van de markt. Ik zou eerder zeggen: benadruk bepaalde kwaliteiten die je hebt en waar de markt om vraagt, en gebruik je overige kwaliteiten voor andere dingen, bijv. in je privéleven.

    Ik ben het met Didier eens dat authenticiteit leidraad is bij je ontwikkeling. Ook generalisten hebben bepaalde dingen waar hun ogen meer van gaan glinsteren dan andere dingen. Door goed naar je innerlijke stem te luisteren, kom je steeds dichter bij je eigen kern.

    Hoe dan ook draait het om bewuste keuzes te maken binnen veranderende omstandigheden. Het is inderdaad niet zo makkelijk om dat in je eentje te doen. Ik heb verschillende instrumenten in huis om mensen die hiermee worstelen, hierbij te helpen. Wie daaraan behoefte heeft, kan contact met mij opnemen voor een kennismakingsgesprek.

  7. Pingback: Meebewegen op de golven van de arbeidsmarkt – of juist niet? | Sigrid van der Laan Loopbaan- en Teamontwikkeling

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *